Jaki masz typ skóry i jak to sprawdzić?
Typ skóry to jej wrodzona cecha, która w dużej mierze zostaje z Tobą na lata: skóra sucha produkuje mało sebum, tłusta dużo, mieszana dużo w strefie T i mało na policzkach, a normalna tyle, ile potrzeba. Sprawdzisz to jednym prostym testem: umyj twarz delikatnym żelem, nie nakładaj nic więcej i oceń skórę po dwóch godzinach — zobacz, gdzie się świeci, a gdzie ściąga. Nie myl typu skóry z jej stanem: odwodnienie, podrażnienie czy nadwrażliwość są przejściowe i może ich doświadczać także cera tłusta.
Konsultacja merytoryczna: Daria Wyszyńska-Zdziobłowska, kosmetolożka
Typ skóry a stan skóry — to nie to samo
To najczęstsze nieporozumienie, jakie słyszę w gabinecie, i jednocześnie sedno tego artykułu. Typ skóry jest uwarunkowany genetycznie i mówi o jednym: ile sebum, czyli naturalnego tłuszczu, produkują Twoje gruczoły. Zmienia się wolno, wraz z wiekiem i hormonami — a nie od tygodnia do tygodnia. Stan skóry to sytuacja chwilowa: odwodnienie, podrażnienie, nadwrażliwość, przebarwienia pozapalne. Pojawia się i mija, i w dużej mierze zależy od tego, co robisz ze skórą, gdzie mieszkasz i co się u Ciebie dzieje.
Dlaczego to ma znaczenie praktyczne? Bo cera tłusta może być jednocześnie odwodniona — i to jest zdecydowanie najczęstszy przypadek, jaki widzę u osób, które „walczą z tłustą skórą" od lat. Sebum to tłuszcz, a odwodnienie to brak wody w naskórku; te dwie rzeczy nie wykluczają się ani trochę. Skóra świeci, a jednocześnie ściąga, łuszczy się przy nosie i piecze po myciu. Typowa reakcja — jeszcze mocniejsze mycie i jeszcze więcej matujących preparatów — pogarsza sprawę, bo rozwala barierę i skóra zaczyna produkować sebum intensywniej. Różnicę między skórą suchą a odwodnioną rozpisaliśmy osobno, w poradniku o cerze odwodnionej a suchej.
Typy skóry — jak każdy z nich się zachowuje
Skóra sucha produkuje mało sebum i ma słabszą barierę lipidową, więc szybciej traci wodę. Po myciu bywa napięta, pory są drobne, a zimą i w klimatyzacji zaczyna się łuszczyć. Potrzebuje tłuszczu i okluzji, nie tylko wody. Skóra normalna jest w równowadze: nie świeci, nie ściąga, rzadko reaguje. Potrzebuje najmniej, i to też jest pełnoprawna odpowiedź. Skóra mieszana ma dwie strefy o różnych potrzebach — tłustą strefę T i normalne albo suche policzki — i to ona najczęściej bywa błędnie pielęgnowana jak tłusta na całej twarzy. Skóra tłusta produkuje dużo sebum, ma widoczne pory i skłonność do zaskórników, a w ciągu dnia świeci równomiernie.
Typy skóry obok siebie — czego szukać, czego unikać
| Typ skóry | Jak się zachowuje | Czego szuka | Czego unikać |
|---|---|---|---|
| Sucha | napięcie po myciu, drobne pory, łuszczenie zimą | łagodne mycie bez spieniania „do czysta", lipidy, bogatsze kremy | mydeł, toników z alkoholem, codziennego złuszczania |
| Normalna | bez świecenia i bez ściągania, rzadko reaguje | prosta rutyna: mycie, nawilżenie, filtr | nadmiaru aktywów „na zapas" |
| Mieszana | świeci w strefie T, policzki normalne lub suche | pielęgnacji strefowej — lżej na środku, bogaciej po bokach | traktowania całej twarzy jak tłustej |
| Tłusta | równomierne świecenie, widoczne pory, zaskórniki | lekkich formuł nawilżających, regulacji sebum | wysuszania na siłę i rezygnacji z nawilżenia |
Jak sprawdzić swój typ skóry w domu
Test jest banalny i działa lepiej niż zgadywanie przed lustrem. Umyj twarz delikatnym żelem lub pianką, osusz ręcznikiem bez pocierania i nie nakładaj niczego — żadnego tonika, serum, kremu. Po dwóch godzinach podejdź do lustra w dziennym świetle i zobacz, co się stało. Świeci cała twarz? Skóra tłusta. Świeci tylko czoło, nos i broda? Skóra mieszana. Nic nie świeci i nic nie ściąga? Normalna. Ściąga, jest matowa, a przy nosie i brwiach pojawiły się drobne łuski? Sucha. Dla pewności zrób test dwa razy, w odstępie kilku dni, i nie rób go w dniu, w którym złuszczałaś skórę albo byłaś w saunie.
Do samego mycia przed testem — i na co dzień — wybierz coś, co nie zaburzy wyniku. Dermomedica CICA B5 Foam Cleanser (150 ml, jest też wersja 60 ml) ma według karty Centella asiatica 3 %, glicerynę 3 % i d-pantenol 0,5 %, jest przeznaczona dla skóry wrażliwej, suchej i podrażnionej, a producent zaznacza, że po niej tonik nie jest konieczny. Pianka nie zostawia na skórze warstwy, która zafałszowałaby wynik testu, a jednocześnie nie wysusza jej tak, jak klasyczne mydło.
Stany skóry: odwodniona, podrażniona, wrażliwa
Skóra odwodniona to brak wody w naskórku. Objawy: matowość, „zmęczony" wygląd, drobne linijki widoczne po przemyciu, uczucie ściągnięcia nawet przy tłustej cerze. Tu działają humektanty — gliceryna, kwas hialuronowy, ektoina — najlepiej pod warstwą, która zatrzyma wodę. Cell Fusion C LOW pHarrier Moisture Cream (80 ml) łączy według karty cztery formy kwasu hialuronowego z ektoiną, betainą i trehalozą i jest wskazany dla skóry suchej, wrażliwej, odwodnionej i z uszkodzoną barierą. Dobry punkt wejścia bywa też tonik nawadniający — Medik8 Daily Refresh Balancing Toner (150 ml) nie zawiera alkoholu i według producenta nadaje się do każdego typu cery, szczególnie wrażliwej i reaktywnej.
Skóra podrażniona to stan po czymś: po zbyt mocnym kwasie, po nowym produkcie, po mrozie. Piecze, czerwienieje, czasem się łuszczy. Jedyne sensowne działanie to odstawienie sprawcy i kilka dni prostej, kojącej rutyny. Skóra wrażliwa (reaktywna) to z kolei trwalsza cecha: reaguje na wiele bodźców, od zapachów po zmianę temperatury. Wrażliwość nie jest typem skóry — może dotyczyć każdego z czterech typów i wymaga ostrożniejszego doboru produktów, nie innej kategorii kremów.
Przy skórze mieszanej i tłustej trzeba przy okazji obalić mit, że nawilżenie szkodzi. Nie szkodzi — pomijanie go sprawia, że skóra świeci bardziej. Cell Fusion C Expert Rebalancing Moisturizer (100 ml) to lekki krem przeznaczony według karty dla skóry tłustej i mieszanej ze skłonnością do niedoskonałości, z ekstraktem z kory wierzby regulującym sebum i kompleksem ceramidowym NEO CMS; producent zaznacza, że rano trzeba nad nim nałożyć filtr, bo krem nie zawiera SPF. Jak prowadzić pielęgnację w dwóch strefach, pokazaliśmy we wpisie o cerze mieszanej; cały asortyment marki jest na stronie Cell Fusion C.
Czym jest „skincare" i czemu kolejność znaczy więcej niż liczba produktów
„Skincare" to po prostu angielskie słowo na pielęgnację skóry — nie osobna metoda, nie dziesięć kroków i nie zestaw, który trzeba kupić w całości. Tyle. Minimalna sensowna rutyna ma trzy elementy: mycie, nawilżenie, filtr rano. Wszystko ponad to jest dokładaniem konkretnego problemu do konkretnego rozwiązania, a nie obowiązkiem.
Dlaczego kolejność i regularność liczą się bardziej niż liczba słoiczków? Bo kosmetyki nakłada się od najlżejszej do najcięższej konsystencji — inaczej gęsty krem pod spodem po prostu nie przepuści tego, co nałożysz na niego. Bo niektóre składniki potrzebują określonego pH albo nie znoszą się w jednej warstwie. I bo skóra odpowiada na powtarzalność: krem używany codziennie przez trzy miesiące zrobi więcej niż pięć różnych kremów używanych po dwa tygodnie. Cell Fusion C Moisture Gel Oint (100 ml) jest dobrym przykładem produktu, który żyje w konkretnym miejscu kolejki: karta opisuje go jako żel nawilżający dla skóry tłustej, trądzikowej i problematycznej, przeznaczony do nakładania rano i wieczorem przed kremem nawilżającym. Pełną kolejkę — od mycia po filtr — rozrysowaliśmy w poradniku o kolejności nakładania kosmetyków.
4 kroki, żeby ustalić swój typ skóry
- Zrób test dwóch godzin. Umyj twarz delikatnym żelem, nie nakładaj nic i po dwóch godzinach sprawdź w dziennym świetle, gdzie się świeci, a gdzie ściąga.
- Powtórz go innego dnia. Jeden pomiar po saunie, złuszczaniu albo bezsennej nocy potrafi wprowadzić w błąd; dwa zgodne wyniki są wiarygodne.
- Oddziel typ od stanu. Zapisz osobno to, co widzisz zawsze (świecenie, wielkość porów), i to, co pojawiło się ostatnio (ściąganie, pieczenie, zaczerwienienie) — druga lista to stan, nie typ.
- Dobierz rutynę do obu. Typ decyduje o konsystencji kremu, stan o tym, co do niego dołożysz na najbliższe tygodnie. Przy uporczywym pieczeniu i rumieniu idź do dermatologa, zanim zmienisz kolejny kosmetyk.
Najczęstsze pytania
Czy typ skóry może się zmienić?
Tak, ale wolno. Największe zmiany przynoszą wiek i hormony — po menopauzie produkcja sebum spada i cera, która była tłusta, potrafi stać się normalną albo suchą. Z tygodnia na tydzień zmienia się natomiast stan skóry, nie typ, i właśnie dlatego warto te dwie rzeczy rozdzielać.
Jak sprawdzić typ skóry w domu?
Umyj twarz delikatnym żelem lub pianką, nie nakładaj niczego i oceń skórę po dwóch godzinach w dziennym świetle. Świeci cała twarz — skóra tłusta; tylko strefa T — mieszana; nic nie świeci i nie ściąga — normalna; ściąga i się łuszczy — sucha. Dla pewności powtórz test innego dnia.
Co to jest skincare?
To angielskie określenie pielęgnacji skóry — nic więcej. Nie oznacza konkretnej liczby kroków ani konkretnych produktów. Minimalna sensowna rutyna to mycie, nawilżenie i filtr rano; pozostałe produkty dokłada się pod konkretny problem.
Czy cera tłusta potrzebuje kremu nawilżającego?
Tak. Sebum to tłuszcz, a nawilżenie to woda — jedno nie zastępuje drugiego. Pomijanie kremu i wysuszanie skóry na siłę zwykle kończy się jeszcze mocniejszym świeceniem i podrażnieniem. Przy cerze tłustej wybieraj lekkie formuły: żele, żel-kremy, lekkie emulsje.
Czym różni się skóra sucha od odwodnionej?
Skóra sucha to typ — brakuje jej tłuszczu i taka już jest. Skóra odwodniona to stan — brakuje jej wody i może się przytrafić również cerze tłustej. Sucha potrzebuje lipidów i okluzji, odwodniona humektantów pod warstwą, która zatrzyma wodę. Jedno nie wyklucza drugiego.
Ile produktów powinna mieć dobra rutyna?
Tyle, ile jesteś w stanie stosować codziennie. Trzy produkty używane regularnie dają więcej niż osiem używanych od czasu do czasu, a przy wielu aktywach naraz rośnie ryzyko podrażnienia i trudniej dojść, co właściwie zadziałało.
Autor: Daria Wyszyńska-Zdziobłowska, kosmetolożka od 15 lat, założycielka YourSkin. Składy i wskazania pochodzą z opisów producentów. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji dermatologicznej.
