Co to są kwasy PHA?
Kwasy PHA, czyli poli-hydroksykwasy, to grupa łagodnych kwasów złuszczających o dużej cząsteczce chemicznej - między innymi glukonolakton i kwas laktobionowy. To właśnie rozmiar cząsteczki decyduje o ich charakterze działania: podczas gdy mniejsze cząsteczki AHA wnikają szybko i głęboko, duża cząsteczka PHA wchłania się stopniowo i działa głównie na powierzchni naskórka. Efekt? Złuszczanie martwych komórek naskórka zachodzi bez gwałtownej reakcji skóry, bez uczucia pieczenia i bez tymczasowego zaczerwienienia, które czasem towarzyszy mocniejszym kwasom.
Kwasy PHA należą do tej samej rodziny co AHA (kwasy alfa-hydroksylowe), ale ze względu na swoją specyfikę bywają określane jako „kwasy AHA nowej generacji" - łagodniejsza alternatywa dla osób, które nie tolerują klasycznych peelingów chemicznych. Dodatkowo wykazują właściwości humektujące (przyciągają wodę do naskórka) i antyoksydacyjne, co czyni je wyjątkowo wszechstronnymi składnikami aktywnymi.
Czym PHA różni się od AHA i BHA?
Wszystkie trzy grupy kwasów - AHA, BHA i PHA - złuszczają martwe komórki naskórka, ale różnią się mechanizmem i intensywnością działania:
- AHA (np. kwas glikolowy, kwas mlekowy) - rozpuszczalne w wodzie, działają na powierzchni skóry, mają małą cząsteczkę, więc wnikają szybciej i głębiej. Skuteczne przy przebarwieniach i oznakach starzenia, ale mogą podrażniać cerę wrażliwą.
- BHA (kwas salicylowy) - rozpuszczalny w tłuszczach, wnika w pory i reguluje pracę gruczołów łojowych. Sprawdza się przy cerze tłustej i trądzikowej, ale bywa zbyt intensywny dla skóry suchej i naczynkowej.
- PHA (glukonolakton, kwas laktobionowy) - duża cząsteczka, wolniejsze wnikanie, działanie ograniczone głównie do warstwy rogowej naskórka. Najłagodniejsza opcja z całej trójki, dodatkowo o działaniu nawilżającym i antyoksydacyjnym.
W praktyce oznacza to, że kwasy PHA są punktem wejścia do świata złuszczania chemicznego dla osób, które nigdy wcześniej nie stosowały kwasów, oraz bezpieczną alternatywą dla tych, którym AHA i BHA powodują podrażnienia.
Na co działają kwasy PHA?
Regularne stosowanie kwasów PHA przynosi kilka wymiernych efektów:
- Delikatne złuszczanie naskórka - usuwają martwe komórki, wygładzają powierzchnię skóry i ujednolicają koloryt.
- Rozjaśnienie i wyrównanie tonu - regularne złuszczanie przyspiesza odnowę naskórka, co pomaga ograniczyć widoczność drobnych przebarwień i szarego, zmęczonego wyglądu cery.
- Nawilżenie - dzięki właściwościom humektującym kwasy PHA, w przeciwieństwie do wielu innych kwasów, nie wysuszają skóry, a wręcz wspierają jej nawodnienie.
- Ochrona antyoksydacyjna - neutralizują wolne rodniki, wspierając barierę ochronną skóry przed czynnikami zewnętrznymi.
- Poprawa gładkości i chłonności skóry - dobrze złuszczona skóra lepiej przyjmuje kolejne kosmetyki pielęgnacyjne.
To właśnie połączenie złuszczania z nawilżeniem odróżnia PHA od pozostałych kwasów - większość peelingów chemicznych w jakimś stopniu osłabia barierę hydrolipidową, podczas gdy PHA działa z nią w zgodzie.
Czy PHA nadają się dla cery wrażliwej?
Tak - kwasy PHA są uznawane za jedną z najbezpieczniejszych opcji złuszczania dla cery wrażliwej, naczynkowej, atopowej i skłonnej do podrażnień. Duża cząsteczka ogranicza głębokość penetracji, dzięki czemu ryzyko podrażnienia, zaczerwienienia czy nadwrażliwości na słońce jest znacznie niższe niż przy AHA. To sprawia, że PHA sprawdzają się także u osób z cerą reaktywną, u których klasyczne kwasy są zwykle przeciwwskazane, oraz u tych, którzy dopiero zaczynają swoją przygodę z kosmetykami aktywnymi.
Dobrym punktem startowym jest tonik Medik8 Press & Glow MINI - łączy kwas PHA z aktywatorem enzymów, delikatnie złuszczając i przygotowując skórę na kolejne etapy pielęgnacji, bez ryzyka podrażnienia typowego dla mocniejszych peelingów.
Jak stosować kwasy PHA?
Kwasy PHA są na tyle łagodne, że można je wprowadzać do rutyny stopniowo, obserwując reakcję skóry:
- Tonik z PHA - najprostszy sposób na start. Aplikuje się go na oczyszczoną skórę, najczęściej wieczorem, przed serum i kremem. Medik8 Press & Glow MINI to praktyczna forma tonika łączącego złuszczanie enzymatyczne z działaniem PHA.
- Enzymatyczny olejek oczyszczający - Cell Fusion C PHA Enzyme Pore Cleansing Oil to sposób na połączenie demakijażu z delikatnym złuszczaniem już na etapie oczyszczania.
- Peeling enzymatyczny w pudrze - Cell Fusion C PHA Enzyme Granule Peels Powder aktywuje się w kontakcie z wodą, tworząc delikatną, złuszczającą piankę. Dobra opcja jako zabieg 1-2 razy w tygodniu.
Przy pierwszym kontakcie z kwasami PHA warto zacząć od stosowania co drugi dzień i obserwować reakcję skóry, stopniowo zwiększając częstotliwość. Jak przy każdym złuszczaniu chemicznym, w ciągu dnia obowiązkowa jest ochrona przeciwsłoneczna.
Z czym łączyć PHA?
Jedną z największych zalet kwasów PHA jest ich dobra tolerancja w połączeniu z innymi składnikami aktywnymi:
- Kwas hialuronowy i inne humektanty - świetne uzupełnienie, wzmacniające efekt nawilżenia po złuszczaniu.
- Niacynamid - dobrze komponuje się z PHA, wspierając wyrównanie kolorytu i wzmocnienie bariery skórnej.
- Filtry SPF - obowiązkowy element rutyny w dzień, niezależnie od tego, jak łagodny jest stosowany kwas.
Ostrożność warto zachować przy jednoczesnym łączeniu PHA z mocnymi stężeniami retinolu lub innych kwasów (AHA, BHA) w tej samej rutynie - w razie wątpliwości najlepiej rozdzielić je na różne pory dnia lub dni tygodnia i obserwować reakcję cery.
FAQ - najczęstsze pytania o kwasy PHA
Co to są kwasy PHA?
Kwasy PHA, czyli poli-hydroksykwasy, to grupa łagodnych kwasów złuszczających o dużej cząsteczce chemicznej, np. glukonolakton i kwas laktobionowy. Dzięki dużej cząsteczce wnikają w skórę wolniej i płycej niż AHA, złuszczając delikatnie i bez podrażnień.
Czym PHA różni się od AHA i BHA?
PHA ma większą cząsteczkę niż AHA i BHA, więc działa płycej i łagodniej. AHA wnika szybko i głęboko, BHA rozpuszcza się w tłuszczach i działa w porach, a PHA złuszcza delikatnie powierzchnię naskórka, dodatkowo nawilżając skórę.
Czy PHA nadają się dla cery wrażliwej?
Tak, kwasy PHA są uznawane za jedną z najbezpieczniejszych form złuszczania dla cery wrażliwej, naczynkowej i atopowej, ponieważ ich duża cząsteczka ogranicza głębokość penetracji i ryzyko podrażnienia.
Czy PHA złuszczają?
Tak, kwasy PHA złuszczają martwe komórki naskórka, ale robią to delikatniej i płycej niż AHA czy BHA - efekt jest bardziej stopniowy, a ryzyko podrażnienia znacznie mniejsze.
Czy PHA można stosować codziennie?
Dzięki łagodnemu działaniu wiele produktów z PHA (np. toniki) dobrze toleruje codzienne stosowanie, ale przy pierwszym kontakcie warto zacząć od aplikacji co drugi dzień i stopniowo zwiększać częstotliwość.
Czy kwasy PHA nawilżają skórę?
Tak, PHA mają właściwości humektujące, czyli przyciągają i zatrzymują wodę w naskórku, dzięki czemu złuszczają, jednocześnie wspierając nawilżenie skóry.
Od jakiego wieku można stosować PHA?
Ze względu na łagodne działanie kwasy PHA są dobrą opcją wprowadzającą do złuszczania chemicznego zarówno dla młodszej cery z niedoskonałościami, jak i dla skóry dojrzałej szukającej delikatnej pielęgnacji.
Czy PHA można łączyć z retinolem?
Można, ale z rozwagą - jednoczesne stosowanie z retinolem może obciążyć skórę. Bezpieczniej rozdzielić je w rutynie (np. PHA rano, retinol wieczorem lub naprzemiennie) i obserwować reakcję cery.
Czy kwasy PHA są dobre na lato?
Tak, ze względu na łagodne działanie i mniejsze ryzyko nadwrażliwości na słońce niż przy mocniejszych kwasach, PHA są chętnie polecane w cieplejszych miesiącach - pod warunkiem stosowania ochrony przeciwsłonecznej w dzień.
O autorce
Daria Wyszyńska-Zdziobłowska - kosmetolożka z 15-letnim doświadczeniem, założycielka YourSkin. Masz pytania, czy kwasy PHA sprawdzą się na Twojej cerze? Napisz do naszej asystentki na stronie (ikona czatu w rogu) - pomoże dobrać produkty i rutynę dopasowaną do Twojej skóry.
