SPF (Sun Protection Factor) mierzy ochronę przed promieniowaniem UVB, czyli tym, które odpowiada za rumień i oparzenia słoneczne. PA (Protection Grade of UVA), oznaczane plusami od + do ++++, mierzy ochronę przed promieniowaniem UVA, które przenika głębiej i odpowiada za fotostarzenie oraz przebarwienia. Wysoki poziom ochrony to połączenie SPF 50 i PA++++ — filtr, który zatrzymuje oba typy promieniowania jednocześnie.
Na etykietach kosmetyków przeciwsłonecznych widzimy dziś całą kombinację symboli: SPF 30, SPF 50+, PA+++, czasem dodatkowo „broad spectrum" albo „UVA/UVB". Dla wielu osób to wciąż czytanie ze zrozumieniem w obcym języku. A to właśnie te oznaczenia decydują o tym, czy krem realnie chroni skórę, czy tylko daje złudne poczucie bezpieczeństwa. Wyjaśniam krok po kroku, co każdy symbol znaczy i jak przełożyć to na wybór konkretnego produktu.
Co oznacza SPF?
SPF to wskaźnik ochrony przed promieniowaniem UVB — falami krótszymi, które działają na powierzchni skóry i są główną przyczyną oparzeń słonecznych oraz rumienia. Liczba przy SPF (15, 30, 50) mówi w uproszczeniu, ile razy dłużej skóra chroniona filtrem może być wystawiona na słońce, zanim pojawi się zaczerwienienie, w porównaniu do skóry niechronionej.
W praktyce różnice w procencie zatrzymanego promieniowania UVB między wysokimi SPF są mniejsze, niż mogłoby się wydawać: SPF 30 blokuje około 97% promieniowania UVB, SPF 50 około 98%. Różnica wygląda niepozornie na papierze, ale przy codziennej, kumulującej się ekspozycji i realnych błędach w aplikacji (zbyt cienka warstwa, rzadkie poprawianie) te 1-2 punkty procentowe mają znaczenie — dlatego w pielęgnacji premium rekomendujemy SPF 50 jako standard, nie SPF 30 jako wystarczające minimum.
Co oznacza PA (++++)?
PA (Protection Grade of UVA) to japoński system oznaczania ochrony przed promieniowaniem UVA — falami długimi, które przenikają głębiej w skórę, docierają nawet przez szybę samochodu czy okna, i odpowiadają za fotostarzenie, utratę jędrności oraz przebarwienia. System PA działa na skali plusów:
- PA+ — niska ochrona przed UVA
- PA++ — średnia ochrona
- PA+++ — wysoka ochrona
- PA++++ — bardzo wysoka ochrona przed UVA
Krem z samym wysokim SPF, ale bez oznaczenia PA lub z niskim PA, może dobrze chronić przed oparzeniem, a jednocześnie słabo zabezpieczać przed starzeniem się skóry i przebarwieniami — bo to dwa różne zakresy promieniowania. Dlatego przy wyborze filtra warto patrzeć na oba oznaczenia razem, nie tylko na liczbę SPF.
Czym różni się UVA od UVB?
To najczęstsze pytanie, jakie słyszę w gabinecie. Uproszczony sposób zapamiętania: UVB = Burning (oparzenia, rumień, działa głównie latem i w ciągu dnia), UVA = Ageing (starzenie, przebarwienia, obecne przez cały rok, przenika przez szkło i chmury). UVA stanowi około 95% promieniowania UV docierającego do powierzchni Ziemi i jest obecne praktycznie zawsze w ciągu dnia, niezależnie od pory roku czy zachmurzenia — dlatego filtr SPF powinien być elementem pielęgnacji codziennej, nie tylko wakacyjnej.
Ekspozycja na UVA odpowiada w dużej mierze za tzw. fotostarzenie: utratę jędrności, pogłębiające się zmarszczki, nierówny koloryt i przebarwienia posłoneczne czy pozapalne. To dlatego w rutynach z retinolem, witaminą C czy kwasami zawsze podkreślamy: aktywny składnik działa dobrze tylko wtedy, gdy skóra jest chroniona filtrem — inaczej efekty rozjaśniające czy odmładzające są neutralizowane przez codzienną ekspozycję na słońce.
Jaki SPF wybrać na co dzień?
Do codziennej pielęgnacji twarzy rekomendujemy filtr SPF 50 z wysokim PA, w formule dopasowanej do typu cery. Skóra naczynkowa, wrażliwa lub po zabiegach dobrze reaguje na filtry mineralne, jak Colorescience Face Shield Flex SPF50 — lekka emulsja mineralna do twarzy, którą można nosić pod makijaż każdego dnia, także w mieście. Podobnie Dermomedica Peptide Mineral Cream SPF50 łączy wysoką ochronę mineralną z pielęgnacją peptydową, co sprawdza się przy skórze dojrzałej i skłonnej do podrażnień.
Skóra po zabiegach z użyciem lasera, mikronakłuwania czy peelingów wymaga szczególnie wysokiej i stabilnej ochrony przed UVA — tu dobrze sprawdza się Cell Fusion C Laser UV Pore Sun Serum SPF50+ PA++++, serum ochronne o lekkiej, nietłustej formule, zaprojektowane z myślą o skórze wrażliwej i regenerującej się.
Warto też pamiętać o miejscach, które łatwo pominąć: usta, uszy, kark, dłonie. Do szybkiego doniesienia ochrony w ciągu dnia, bez rozmazywania makijażu, dobrze sprawdza się forma sztyftu, jak Cell Fusion C Stick Sunscreen SPF 50+ PA++++ — można go mieć w torebce i poprawiać ochronę w kilka sekund.
Jeśli wolisz formę spray, sprawdź nasz osobny poradnik: SPF w sprayu do twarzy.
Ile filtra nakładać i jak często poprawiać?
Standard branżowy dla twarzy to około 1/4 - 1/2 łyżeczki (mniej więcej dwa palce produktu wyciśnięte wzdłuż palca wskazującego i środkowego), nałożone na twarz, szyję i uszy. Zbyt cienka warstwa to najczęstszy błąd — realny poziom ochrony spada wtedy proporcjonalnie do grubości nałożonej warstwy, więc SPF 50 nałożony „na cienko" może chronić realnie jak SPF 15-20.
Filtr należy poprawiać co około 2 godziny przy ekspozycji na słońce, a zawsze po kąpieli, intensywnym pocie czy wytarciu twarzy ręcznikiem. W mieście, przy pracy przy oknie lub ekranie, jedna aplikacja rano zwykle wystarcza na kilka godzin, ale przy dłuższym przebywaniu na zewnątrz warto mieć pod ręką produkt łatwy do odświeżenia — stąd popularność formuł w sztyfcie czy sprayu.
Filtr mineralny czy chemiczny?
Filtry mineralne (fizyczne) działają jak tarcza — odbijają promieniowanie UV od powierzchni skóry. Filtry chemiczne pochłaniają promieniowanie i przekształcają je w ciepło. Oba typy, dobrze skomponowane, dają wysoką i stabilną ochronę — wybór zależy głównie od typu skóry, tolerancji i preferencji tekstury. Pełne porównanie znajdziesz w naszym poradniku: filtr mineralny czy chemiczny.
FAQ
Co oznacza SPF?
SPF to wskaźnik ochrony przed promieniowaniem UVB, odpowiedzialnym za oparzenia słoneczne i rumień. Im wyższa liczba przy SPF, tym wyższy procent zatrzymanego promieniowania UVB.
Co oznacza PA++++?
PA++++ to najwyższy poziom ochrony przed promieniowaniem UVA w japońskim systemie oznaczeń, gdzie skala biegnie od PA+ (niska ochrona) do PA++++ (bardzo wysoka ochrona). UVA odpowiada głównie za fotostarzenie i przebarwienia.
Jaki SPF wybrać na co dzień?
Do codziennej pielęgnacji twarzy rekomendujemy SPF 50 z wysokim oznaczeniem PA, w formule dopasowanej do typu cery — mineralnej przy skórze wrażliwej i naczynkowej, lekkiej i nietłustej przy cerze mieszanej i tłustej.
Czym różni się UVA od UVB?
UVB działa na powierzchni skóry i powoduje oparzenia oraz rumień, głównie latem i w ciągu dnia. UVA przenika głębiej, jest obecne przez cały rok i przez chmury czy szkło, a odpowiada za starzenie się skóry i przebarwienia.
Czy SPF 50 chroni w 100%?
Nie. Żaden filtr nie daje 100% ochrony. SPF 50 zatrzymuje około 98% promieniowania UVB, pod warunkiem nałożenia odpowiednio grubej warstwy i regularnego poprawiania w ciągu dnia.
Ile razy dziennie poprawiać filtr?
Przy ekspozycji na słońce filtr warto poprawiać co około 2 godziny, a dodatkowo po kąpieli, intensywnym pocie lub wytarciu twarzy. W ciągu zwykłego dnia w mieście jedna aplikacja rano zwykle wystarcza.
Czy filtr trzeba nosić także zimą i w mieście?
Tak. Promieniowanie UVA jest obecne przez cały rok, niezależnie od pogody, i przenika przez szyby okien czy samochodu. Codzienna ochrona SPF to standard pielęgnacji, nie tylko element wakacyjny.
Czy filtr mineralny jest bezpieczniejszy niż chemiczny?
Oba typy filtrów, dobrze skomponowane, dają wysoką ochronę. Filtry mineralne bywają lepiej tolerowane przez skórę wrażliwą i naczynkową, ale wybór zależy od indywidualnej tolerancji i preferencji tekstury.
Ile filtra nakładać na twarz?
Standard to około 1/4 - 1/2 łyżeczki na twarz, szyję i uszy. Zbyt cienka warstwa znacząco obniża realny poziom ochrony, nawet przy wysokim SPF na etykiecie.
O autorce
Daria Wyszyńska-Zdziobłowska, kosmetolożka z 15-letnim doświadczeniem, założycielka YourSkin. Jeśli nie jesteś pewna, który filtr SPF wybrać do swojego typu skóry, napisz do naszej asystentki na stronie (ikona czatu w rogu) — dobierze produkt dopasowany do Twoich potrzeb.
