Apteczna maść z witaminą A i kosmetyczny retinoid to nie to samo. Różni je forma witaminy A, stabilizacja i baza: maść zawiera zwykle estry retinylu — najsłabsze ogniwo szlaku przemian — w mocno okluzyjnym podłożu, a kosmetyk daje stabilizowaną formę o znanym stężeniu w formule pod codzienne stosowanie na twarz. To nie znaczy, że tania maść jest oszustwem ani że „nie działa”. Ona po prostu robi coś innego i jest do czego innego.

Na zaskórniki zamknięte najskuteczniej działają retinoidy, bo normalizują rogowacenie ujść mieszków włosowych — czyli usuwają przyczynę, a nie skutek. Wspierająco sprawdzają się kwas salicylowy i kwas azelainowy, a realny czas na efekty to 8–12 tygodni. Ten tekst dotyczy wyłącznie zaskórników zamkniętych, czyli białych lub cielistych grudek wyczuwalnych pod palcami. Jeśli szukasz informacji o ciemnych kropkach na nosie, przeczytaj osobny wpis o wągrach i zaskórnikach otwartych — to inny mechanizm i inne postępowanie.

Kwas salicylowy to beta-hydroksykwas (BHA) rozpuszczalny w tłuszczach — i to jest cała różnica względem kwasów AHA. Dzięki lipofilności wnika w ujście mieszka włosowego wypełnione sebum i pracuje tam, gdzie faktycznie powstają zaskórniki, a nie tylko na powierzchni naskórka. Do tego działa keratolitycznie, czyli rozluźnia zrogowaciałe komórki blokujące por, oraz przeciwzapalnie — co jest naturalną konsekwencją jego pokrewieństwa z kwasem acetylosalicylowym. Dla cery tłustej i mieszanej z zaskórnikami to zwykle pierwszy kwas, po który warto sięgnąć.